پیشانی؛ گاه‌نوشته‌های فرهنگی حامد صفایی‌پور

خواندن و نوشتن را دوست دارم. هم‌پیشانی‌هایم را دوست دارم. فکر می کنم باید درباره داشته‌ها و نداشته‌هایمان با هم حرف بزنیم.

پیشانی؛ گاه‌نوشته‌های فرهنگی حامد صفایی‌پور

خواندن و نوشتن را دوست دارم. هم‌پیشانی‌هایم را دوست دارم. فکر می کنم باید درباره داشته‌ها و نداشته‌هایمان با هم حرف بزنیم.

پیشانی؛ گاه‌نوشته‌های فرهنگی حامد صفایی‌پور

اینکه «تا مرد سخن نگفته باشد/ عیب و هنرش نهفته باشد» حرفی است و اینکه سخن نگوییم تا عیب و هنرمان نهفته باشد، حرفی دیگر.
بسیاری از بندگان خدا بوده اند که از اتفاق چون کمتر سخن گفته‌اند، تا عیب و هنرشان نهفته باشد(!)، یک عمر با عقاید و افکار من درآوردی سپری کرده اند.
«مرد» باید سخن بگوید، آشکار و روشن؛ تا با لطف حضرتِ «عقلِ جمعی» به عیوب سخن و اندیشه‌اش پی‌ببرد.
برای همین بر هر انسانی که دوست دارد اندیشمندانه زندگی کند، فرض است که با گفتن و نوشتن، خود را در معرض سرنیزه‌های سوزنده و سازنده نقد دیگران قرار دهد. و از عیان شدن عیب و رسوا شدن هنرش نهراسد. من برای آموختن، می‌نویسم.

هم‌پیشانی سلام!
نوشته‌های این وبلاگ، منتخبی از نوشته‌های به واقع جور واجور من در سایت پیشانی(www.pishani.ir)-در سال‌های 89 تا 92- است که به فراخور احوال و اوضاع شخصی و اجتماعی نوشته‌ام. بنا دارم برگزیده‌ای از آن نوشته‌ها را-با بازنگری اندک- به همراه نوشته‌های جدیدی در اینجا منتشر نمایم. امیدوارم همچون گذشته از نظرات شما بهرمند شوم.
حامد صفایی‌پور

آخرین دیدگاه ها
  • ۰
  • ۰

پزوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران، گروه فلسفه برای کودک(فبک)، یک مجموعه درسنامۀ 12گانه را با هدف تقویت دانش‌ها و مهارت‌های مربیان اندیشیدن منتشر کرده است. درسنامۀ «تیزفکری؛ مهارت فهم و سنجش استدلال» عنوان دوازدهمین جلد این مجموعه است که من با همکاری سرکار خانم یوسفی نوشته ام. بسیار خشنودم اگر این کتاب بتواند خوانندگان را سودی ببخشد و آنان را در بررسی نقادانۀ یک متن و دو مهارت «مطالعۀ متمرکز» و «نگارش آکادمیک»، دو مهارتی که از استدلال‌ورزیِ نقادانه تغذیه می‌کنند، چالاکتر سازد. لازم می‌دانم تاکید کنم که این اثر نیز همچون برخی از دیگر آثار این مجموعه فقط ویژه مربیان اندیشیدن و «فبک» نیست و به تناسب آموزش مهارت تفکر نقادانه (در سطح پیشرفته و دانشگاهی) تنظیم شده است. در ادامه با توضیحات بیشتر به سرفصل‌ها، روند و برخی ویژگی‌های «تیزفکری» اشاره می‌کنم:

 

«تیزفکری» یک درسنامه آموزش تفکر نقادانه در سطحی به نسبت پیشرفته تر، یا به اصطلاح آکادمیک‌تر، از مهارت تفکر نقادانه است. تفکر نقادانه یک حوزه میان‌رشته‌ای علمی است؛ دربردارندۀ شماری آمادگی‌ها، دانش‌ها و مهارت‌ها، که بر آن است تا کیفیتِ اندیشیدن فرد را ارتقاء بدهد. هدف این است که هر فرد سنجیده‌‌تر فکر کند و برای این هدف، ترفندها و مهارت‌های لازم را در چنته داشته باشد. پرورش روحیاتی هم‌چون رشادت فکری، انصاف در داوری و طرحِ پرسش‌‌های به‌جا، از دیگر پیامدهای مهارت در تفکر نقادانه است که زمینۀ مناسبی را برای «تیزفکری» و پویایی شخصیت فرد فراهم می‌کند.
محور اساسی محتوا و تمرین‌های این کتاب در پیرامون مفهوم استدلال‌ورزی نقادانه(Critical Reasoning) یا مهارت سبک‌سنگین کردن دلایل است. منطق پیشروی این اثر، ارائۀ سه گام اساسی در مسیر فهم و سنجشِ (نقدِ) استدلال است. این گام‌‌ها، تشخیص، بازسازی و ارزیابی استدلال هستند، که در فصل‌‌های 2 تا 6 بحث شده‌اند، تا در نهایت، در فصل 7، روند و نحوۀ به‌‌کارگیری همۀ این گام‌‌ها با ارایه یک روندنُما (فلوچارت) روشن گردد.
از دیگر ویژگی‌های این کتاب راهنمایی مستقیمِ مربیان و آموزگارانِ در تدریس مطالب کتاب است. این کار در سراسر کتاب با توضیح و بسط برخی عبارت‌ها، و آوردن مثال‌‌ها و نکته‌‌هایی برای آموزگاران در کادرهای جداگانه، صورت گرفته است.

در بخشی از مقدمه این کتاب آمده است:
« ... به واقع این اثر قدری به اصطلاح آکادمیک¬تر است؛ با این¬حال، به گمان من، این اثر می‌‌تواند برای دیگر خوانندگان،- آن دسته از خوانندگان که مشغولیت‌‌های آکادمیک ندارند و فقط در پی افزایش کیفیت زندگی خود با یادگیری بیش‌ترند- سودمند باشد و به «تیزفکری» ایشان کمک کند. این «تیزفکری» می‌‌تواند سایۀ خود را در همۀ فعالیت‌های فکری، مواردی از قبیل نگارش اندیشمندانه2 (تامُّلی) (reflective writing)، مطالعة متمرکز(close reading)، گفتوشنود (dialogue)، مناظره (debate)، مذاکره (negotiation)، تدریسِ چالشی (controversial teaching)، تصمیمگیری و حل مسئله بگستراند و سطحِ اثرگذاری این فعالیت‌‌ها را بالا ببرد.
 
جهت تهیه: 
جهت تهیه این کتاب در تهران، می‌توانید به محل فروشگاه کتاب پزوهشگاه علوم انسانی واقع خ کریم خان، حد فاصل سپهبد قرنی و ایرانشهر مراجعه فرمایید.
 برای تهیه کتاب در اصفهان می‌توانید به نشر نوشته، واقع در خیابان نقاشی مراجعه فرمایید. 03132226445

دیدگاه های خوانندگان این مطلب (۹)

  • رایحه جعفری
  • اگر سریال شمعدانی یک چیز خوب به جا گذاشته باشد همان تبریکاتش است! جدا انقدر خوشحال شدم که به خودم هم تبریک گفتم! 
    تفکر نقادانه و چگونه اندیشیدن, اگر بگویم دومین موضوعی است که در جهان درون و بیرون خویش وغصه اش را خورده ام دروغ نگفته ام... 
    خدمت بزرگی است. 
    ان شاء الله روزی برسد که تفکر نقادانه به عنوان یک درس عمومی در دانشگاه ها نه... در مهدکودک ها تدریس شود. 
    آن گاه می شود به تعجیل ظهور امام عصر (سلام خدا بر ایشان) امیدوار تر بود...

    پاسخ:
    سلام 
    ما رویاهایمان هستیم. 
    مبارک باشه.انشالله کتابهای بعدیتون.استفاده کنیییممم
    پاسخ:
    ممنونم. 
    تبریک می گم 
    به نظر می رسه حجم کتاب شما هم از کتاب های دیگر بیشتر است

    امیدوارم کتاب های بیشتری به چاپ برسانید
    پاسخ:
    ممنونم از لطف شما 
    بی شک آنچه منتشر شده است ردبردارندۀ برایندی از صدها ساعت گفت و گو مشترک با دوستان هم پیشانی است. 
  • نرجس علی عسگری
  • سلام استاد
    بهتون تبریک میگم
    ان شاالله مربیان قدرشناس این نعمت باشن و در جهت به کارگیری این کتاب در آموزش کودکان کوشا .

    پاسخ:
    سلام 
    ممنون از تبریک صمیمانه شما 
    آمیدوارم مفید و  کمک کارتان باشد. 
  • حانیه کریم زاده
  • سلام
    بهتون تبریک میگم استاد
    انشاالله چاپ دهمش رو ببینیم
    پاسخ:
    ممنونم 

  • ندای اصفهان
  • باسلام و خداقوت. معرفی این کتاب در پایگاه خبری تحلیلی ندای اصفهان
    http://nedaesfahan.ir/7155/
    پاسخ:
    ممنونم از شما برای به اشتراک گذاشتن معرفی کتاب 
  • مجتبی فرقانی
  • تبریک عرض میکنم
    امیدوارم پله ای باشد به بلندای مناعت خوش اندیشان برای بالارفتن نو سالکان طریقت اندیشه! 
    پاسخ:
    سلام 
    »»نونم 
    عجب پله و نردبانی! 
    گمون نمی‌کنم به اینجا ها برسد! 

    با سلام بر شما.

    متن دکتر رنانی راجع به خودکشی یک دانش آموز را از لینک زیر مطالعه کنید

    http://renani.ir/index.php/texts/notes/494-2015-10-30-08-41-26

    و در صورت امکان برای دانش آموزان مبتلابه با این مسائل از ابزارهای تفکر نقادانه راهنمایی هایی ارائه دهید

    شاید اگر این دانش آموز و سایر دانش آموزان مشابه نگاه دیگری به کمبود امکانات و یا حس تحقیر و کاهش عزت نفس و مسائلی از این دست داشتند و یا به گونه دیگری به این مشکلات نگاه میکردند شاید دست به خودکشی نمیزدند...نمیدانم ممنون میشم ابزارهای ساده برای تغییر چنین نگرش هایی اگر فرصت داشتید در سایت قرار دهید

    موفق باشید


    پاسخ:
    سلام 
    برایم ارزوی موفقیت کرده اید. ممنونم
    فکر می کنید چند نفر در این سرزمین هستند که میان اموزش تفکر انتقادی و خودکشی یک کودک خط و ربطی می بییند؟ 
  • م. علیخانی
  • به نظر می رسد به دنبال رابطه بین خودکشی و تفکر انتقادی بودن و مخصوصا در سن کودکی، که خیلی هم قابل تحلیل و بررسی نیست، نتیجه خاصی بدست نمی دهد. یا مگر وابستگی این دو مورد به تنهایی چقدر کارساز است!؟

    باید کسانی که می خواهند این موضوع را بررسی و آسیب شناسی کنند و راه هایی برای پیشگیری و جلوگیری از آن بیابند از مهارت تفکر انتقادی بهره بگیرند چرا که چنین موضوعاتی تک علیتی نیست و علل گسترده ای دارد.

    بیان دیدگاه

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">