پیشانی؛ گاه‌نوشته‌های فرهنگی حامد صفایی‌پور

خواندن و نوشتن را دوست دارم. هم‌پیشانی‌هایم را دوست دارم. فکر می کنم باید درباره داشته‌ها و نداشته‌هایمان با هم حرف بزنیم.

پیشانی؛ گاه‌نوشته‌های فرهنگی حامد صفایی‌پور

خواندن و نوشتن را دوست دارم. هم‌پیشانی‌هایم را دوست دارم. فکر می کنم باید درباره داشته‌ها و نداشته‌هایمان با هم حرف بزنیم.

پیشانی؛ گاه‌نوشته‌های فرهنگی حامد صفایی‌پور

اینکه «تا مرد سخن نگفته باشد/ عیب و هنرش نهفته باشد» حرفی است و اینکه سخن نگوییم تا عیب و هنرمان نهفته باشد، حرفی دیگر.
بسیاری از بندگان خدا بوده اند که از اتفاق چون کمتر سخن گفته‌اند، تا عیب و هنرشان نهفته باشد(!)، یک عمر با عقاید و افکار من درآوردی سپری کرده اند.
«مرد» باید سخن بگوید، آشکار و روشن؛ تا با لطف حضرتِ «عقلِ جمعی» به عیوب سخن و اندیشه‌اش پی‌ببرد.
برای همین بر هر انسانی که دوست دارد اندیشمندانه زندگی کند، فرض است که با گفتن و نوشتن، خود را در معرض سرنیزه‌های سوزنده و سازنده نقد دیگران قرار دهد. و از عیان شدن عیب و رسوا شدن هنرش نهراسد. من برای آموختن، می‌نویسم.

هم‌پیشانی سلام!
نوشته‌های این وبلاگ، منتخبی از نوشته‌های به واقع جور واجور من در سایت پیشانی(www.pishani.ir)-در سال‌های 89 تا 92- است که به فراخور احوال و اوضاع شخصی و اجتماعی نوشته‌ام. بنا دارم برگزیده‌ای از آن نوشته‌ها را-با بازنگری اندک- به همراه نوشته‌های جدیدی در اینجا منتشر نمایم. امیدوارم همچون گذشته از نظرات شما بهرمند شوم.
حامد صفایی‌پور

آخرین دیدگاه ها
  • ۰
  • ۰

این مقاله در دوره 4، شماره 8، زمستان 1392، صفحه 77-109 نشریه علمی-پژوهشی علم و دین، وابسته به پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران منتشر شده است. برای دسترسی به متن کامل مقاله اینجا کلیک کنید. 

---------------------------------------------

چکیده: 

موضوع پژوهش حاضر بررسی نقادانۀ چالش استاندارد دربارۀ صورت‎بندی نوینی از برهان نظم است؛ چالشی معرفت‎شناسانه که با تلقّی فلسفی خاصی از اصل آنتروپیک (/ اصل)، به برهان تنظیمِ ظریفِ کیهانی (/ برهان) وارد شده‎‎ است. بر مبنای این چالش، ابراز شگفتی ما از مشاهدۀ جهانی پذیرای حیات، که احتمال پیشینی آن بی‎اندازه ناچیز است، بی‎مورد است، چراکه انسان نمی‎تواند خود را در جهانی که با شرایط حضورش وفق ندارد، ببیند. بنابراین، برهان متهم به استنتاج نتایجی است که صرفاً «معلول مشاهدۀ گزینشی» است و ارزش دیگری ندارد (چالش آنتروپیک). در مقام دفاع از برهان، دو خطا را مدعی می‎شویم: 1. خطای معرفت‎شناختی: نخست، نشان ‎می‎دهیم این چالش در بُن‎مایه‎های انتقادهای هیوم به برهان تمثیلی نظم وجود دارد و آن این است که منشأ انتزاع نظم، وهمی (و نه واقعی) است. آنگاه، از برهان در برابر این چالش دفاع می‎کنیم. نشان‎می‎دهیم اصل امری نه صرفاً نظری، بدیهی و همان‎گویانه، بلکه تحقیق‎‎پذیر، ناظر به‌واقع، وابسته به استش (/ وضعیت) جهان است. استدلال به سود نظم را بر اساس این مقدمات شکل می‎دهیم؛ 2. خطای روش‎شناختی: جست‎زدن از استدلال بر مبنای نظم به استدلال به سود نظم را خطای روش‎شناختی می‎نامیم و آن را دربارۀ ردیۀ معرفت‎شناختی سوبر (Sober) در چالش آنتروپیک وارد می‎‎دانیم. درنهایت، از معقولیت برهان در برابر چالش استاندارد دفاع می‎‎کنیم.
کلیدواژه ها
: وجود خداوند (Existence of God)؛ استدلال «به سود/ بر مبنای» نظم (Argument “to/from” Design)؛ اصل آنتروپیک (/ انسان‎مداری) (Anthropic Principle)؛ برهانِ تنظیمِ ظریف (Fine-Tuning Argument)؛ چالش آنتروپیک (Anthropic objection)؛ معلولِ مشاهدۀ گزینشی (/ اثر گزینشی در مشاهده) (Observation Selection Effect)؛ الیوت سوبر (Elliot Sober)
عنوان مقاله [English]
Anthropic Principle and its Role in Cosmological Fine-Tuning Argument: A Review and Critique of Views
چکیده [English]
The primary aim of the current paper is to critically examine the Standard Objection to a new revision of Design Argument. It refers to an epistemic challenge based on a philosophical interpretation of the Anthropic Principle (AP), i.e. Anthropic Objection (AO) to the Cosmological Fine-Tuning Argument (CFTA). According to AO, being surprised by observing the Life-Permitting Universe (LPU), which has a very low antecedent probability, is improper, because human cannot find himself in a universe which is not compatible with his existence. The argument, therefore, is accused to infer results that arise from the Observation Selection Effect (OSE) and has no other value. To respond to this objection, we point out and clarify two mistakes: first, an epistemological one, and second, a methodological one. First, we will show that AO is rooted in Hume’s criticism of Analogical Design Argument (ADA), according to which the source of abstraction of the notion of Design is a kind of illusion. We claim that AP is not tautological or trivial, but rather it is verifiable, and corresponds to reality and state of affairs. Secondly, we argue that stepping out from Argument from Design to Argument to Design is a methodological mistake committed by Elliott Sober. Finally, we defend the rationality of CFTA against the Standard Objection
کلیدواژه ها [English]
Existence of God, Argument “to/from” Design, anthropic principle, Anthropic Objection, Fine-Tuning Argument, Anthropic Coincidence, Observation Selection Effect (OSE)
مراجع

منابع

آپیا، آنتونی (1388). درآمدی بر فلسفۀ معاصر غرب، ترجمۀ حسین واله، تهران: نگاه معاصر.

هیوم، دیوید (1388). گفتگوها دربارۀ دین طبیعی، ترجمۀ حمید اسکندری، تهران: علم.

اکرمی، موسی (1377). از دم صبح ازل تا آخر شام ابد (تبیین کیهانشناختی آغاز و انجام جهان)، تهران: بنیاد دانشنامۀ بزرگ فارسی.

فطورچی، پیروز (1380). «تأملی دربارۀ‌ رویکردهای جدید در الاهیات طبیعی با نگاه به حکمت اسلامی»، نامۀ علم و دین (نشریۀ علمی ـ خبری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)، س 5، ش 5-6، پیاپی 11-12.

سوئینبرن، ریچارد (1380). «چگونه وجود خدا جهان و نظم آن را توضیح می‎دهد؟»، ترجمۀ بتول نجفی، نامۀ علم و دین (نشریۀ علمی ـ خبری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)، س 5، ش 5-6، پیاپی 11-12.

ژیلسون، اتین (1384). «خدا در فلسفۀ جدید و تفکر معاصر»‌، ترجمۀ شهرام پازوکی، ارغنون، س‌ ۲، ش‌ ۵ و ۶.

 

Barrow, J. D.; and F. J. Tipler (1986). The Anthropic Cosmological Principle, Oxford: Oxford University Press.

Bostrom, Nick. (2002). Anthropic Bias, Observation Selection Effect in the Science and Philosophy, New York London: Routledge, (Also Available in: http://www.anthropic-principle.com (2014).

Bostrom, Nick. (2005). ‘Self-Location and Observation Selection Theory - an Advanced Introduction’. (Also available in: http://www.anthropic-principle.com (2013).

Carter, B. (1974). ‘Large Number Coincidences and the Anthropic Principle’, In Cosmology, Confrontation of Cosmological Theories with Data. M. S. Longair, Dordrecht: Reidel.

Carter, B. (2004). ‘Anthropic Principle in Cosmology’, LuTh, Observatoire de Paris-Meudon, Contribution to Colloquium Cosmology: Facts and Problems, College de France.

Collins, C. B.; and S. W. Hawking (1973). ‘Why is the Universe Isotropic?’ Astrophysical Journal 180.

Collins, Robin (2003). ‘The Teleological Argument’. In Paul Copan and Paul k. Moser: The Rationality of Theism, Routledge.

Collins, Robin (2005). ‘Evidence for Fine-Tuning’. http://www .anthropic-principle.com (2013).

Craig, William Lane (1988). ‘Barrow and Tipler on the Anthropic Principle vs. Divine Design’, British Journal for the Philosophy of Science 38.

Craig, William Lane. (1990). ‘The Teleological Argument and the Anthropic Principle’, (today In) The Logic of Rational Theism: Exploratory Essays, Edited by Wm. L. Craig and M. McLeod, Problems in Contemporary Philosophy 24, Lewiston, N.Y.: Edwin Mellen.

Craig, William Lane (2003). ‘Design and the Anthropic Fine-Tuning of the Universe’, In: Manson, Neil. A. (2003). God and Design: The Teleological Argument and Modern Science, London New York: Rutledge.

Davies, Paul (2003): ‘The Appearance of Design in Physics and Cosmology’, In: Manson, Neil. A. (2003). God and Design; The Teleological Argument and Modern Science, Rutledge.

Hacking, I. (1987). ‘The Inverse Gambler’s Fallacy: The Argument from Design, The Anthropic Principle Applied to Wheeler Universes’, Mind 76.

Hawking, S. W. (1973). ‘The Anisotropy of the Universe of the Large Time’, In Confrontation of Cosmological Theories with Observational Data, Longair, M. S. (1974). Bostron - U.S.A. D: Reidel Publishing Company.

Hellaer, Michael (2009). Ultimate Explanation of the Universe, Translated by Teresa Baluk-Ulewiczowa, from Polish, London New York: Springer Heidelberg Dordrecht.

INTERS: Interdisciplinary Encyclopedia of Religion and Science, Edited by G. Tanzella-Nitti and A. Strumia (2005). “Anthropic Principle”. http://www.inters.org/anthropic-principle.

Kernis, M. H.; et al. (1993). “There's more to Self-Esteem than Whether It Is High or Low: The Importance of Stability of Self-Esteem”, Journal of Personality and Social Psychology, No. 65.

Manson, Neil A. (2000): “There Is No Adequate Definition of Fine-Tuned for Life”, Tayior and Francis.

Manson, Neil A. (2003). God and Design, the Teleological Argument and Modern Science, Rutledge.

Palmer, Michael (2002). The Question of God (an Introduction and Source Book), Rutledge.

Paul, Copan; and k. Paul (2003). The Rationality of Theism, Rotledge.

Peterson, M.; et al (2013). Reason and Religious Belief; an Introduction to the Philosophiy of Religion, Oxford: Oxford University Press.

Plantinga, Alvin (2011). Where the Conflict Really Lies? Science, Religion, and Naturalism, Oxford, Oxford University Press.

Ross, Hugh (1991): “Design and the Anthropic Principle”. http://www. reasons.org (2009).

Smart, I. I. C. (2009). “The Argument from the Appearance of Design”, In: Zabzebski, Linda; And Timoyhy D. Miller (2009). Reading in Philosophy of Religion; Ancient to Contemprory.

Smith, Quentin (1985(. “The Anthropic Principle and Many-World, Australasian Journal of Philosophy 68.

Smith, Quentin (1990), “A Natural Explanation of the Existence and Laws of Our Universe Cosmologies”, Australasian Journal of Philosophy, No. 63.

Sober, Elliott (2003): The Design Argument, In Manson, Neil. A. (2003), God and Design: The Teleological Argument and Modern Science, London New York: Rutledge. (Also available in: http://www .anthropic-principle.com (2010).

Stenge, Victor J. (2000). “Natural Explanations for the Anthropic Coincidences”,

http://spot.colorado.edu/~vstenger (2010).

Swinburne, Richard (1996). Is there a God, Oxford: Oxford University Press.


دیدگاه های خوانندگان این مطلب (۰)

تاکنون هیچ دیدگاهی ثبت نشده است.

بیان دیدگاه

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">